Bài viết của Laura Fleischmann

700.000 người Ukraine ở Đức lo lắng chờ quyết định mới

Khoảng 700.000 người tị nạn Ukraine tại Đức đang trong tâm trạng bất an. Họ hiện vẫn được nhận “trợ cấp công dân” (Bürgergeld), nhưng quy định này sắp thay đổi. Chính phủ liên bang Đức đã thống nhất về một hình thức thu nhập cơ bản mới, theo thông báo của các đối tác liên minh sau cuộc họp liên minh gần đây.
Thay đổi này có thể gây tác động lớn đến hàng trăm nghìn người Ukraine đang hưởng trợ cấp xã hội tại Đức.

Ngay sau khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine, Liên minh châu Âu và chính phủ Đức đã cho phép người Ukraine nhập cảnh mà không cần thủ tục tị nạn và có thể làm việc ngay lập tức tại Đức.

Hơn một nửa người Ukraine ở Đức vẫn sống nhờ trợ cấp

Theo Cơ quan Việc làm Liên bang Đức (BA), 52,2% trong số 1,3 triệu người tị nạn Ukraine tại Đức hiện đang nhận trợ cấp công dân, dù hơn hai phần ba trong số họ đủ điều kiện làm việc.
Người Ukraine là nhóm tị nạn duy nhất được hưởng đầy đủ chế độ phúc lợi như người dân Đức, trong khi các nhóm tị nạn khác chỉ nhận mức thấp hơn.

Theo thỏa thuận giữa các đảng trong liên minh (SPD và CDU/CSU), từ tháng 4 năm 2025, người Ukraine đến Đức sẽ chỉ nhận “trợ cấp tị nạn” (Asylbewerberleistungen) – thấp hơn khoảng 110 euro mỗi tháng so với Bürgergeld dành cho một người trưởng thành độc thân. Tuy nhiên, họ vẫn được phép đi làm ngay khi đến Đức.

Áp lực từ các chính trị gia Liên minh: “Cần giảm phúc lợi để khuyến khích làm việc”

Tỷ lệ người Ukraine có việc làm tại Đức hiện thấp hơn nhiều so với các nước EU khác: ở Ba Lan khoảng 65%, ở Cộng hòa Séc khoảng 70%.
Một trong những lý do là chính sách phúc lợi tại Đức hào phóng hơn nhiều.

Tổng thư ký CSU, Martin Huber, phát biểu với tờ Handelsblatt:

“Chúng ta cần tạo thêm động lực để người đang nhận Bürgergeld – bao gồm cả người tị nạn Ukraine – chuyển sang làm việc.”

Trong khi đó, Chánh văn phòng Thủ tướng Đức Thorsten Frei (CDU) chỉ trích trên kênh ntv rằng chính phủ đang chi cho người tị nạn Ukraine “ở mức không quốc gia nào khác trên thế giới làm.”
Theo khảo sát của Südkurier, trong toàn EU chỉ có người Ukraine ở Bỉ nhận được mức hỗ trợ cao hơn Đức.

Kết thúc chương trình “Jobturbo” – con đường vào thị trường lao động sẽ khó hơn

Sáng kiến “Jobturbo” của chính phủ Đức được thiết kế nhằm giúp người tị nạn, đặc biệt là người Ukraine, nhanh chóng tìm việc làm.
Nhờ đó, họ được gọi lên trung tâm việc làm (Jobcenter) thường xuyên hơn – khoảng 6 tuần/lần – để tìm cơ hội việc làm và tham gia các khóa học kỹ năng.
Kết quả ban đầu rất khả quan: từ tháng 10/2023 đến tháng 8/2025, tỷ lệ người Ukraine có việc làm tăng 113%, theo tạp chí Der Spiegel.

Tuy nhiên, nếu người Ukraine bị chuyển sang hệ thống trợ cấp tị nạn, họ sẽ không còn được Jobcenter hỗ trợ trực tiếp, và các chương trình như Jobturbo sẽ không còn áp dụng.
Một số chuyên gia cũng nghi ngờ hiệu quả thực sự của Jobturbo, vì “không rõ bao nhiêu người trong số đó có thể tự tìm việc mà không cần hỗ trợ thêm,” theo nhà nghiên cứu xã hội Andreas Herteux (Focus).

Giảm trợ cấp chưa chắc giúp tiết kiệm ngân sách

Về lý thuyết, giảm mức phúc lợi đồng nghĩa với tiết kiệm chi tiêu. Tuy nhiên, theo dự thảo của Bộ trưởng Xã hội Bärbel Bas (SPD), phép tính này không đơn giản.

Hãng dpa cho biết:

• Liên bang, các bang và chính quyền địa phương có thể tiết kiệm 1,32 tỷ euro,

• nhưng chi phí hành chính và hỗ trợ bổ sung theo Luật Trợ cấp Tị nạn sẽ tăng lên khoảng 1,375 tỷ euro.

Ngoài ra, việc thay đổi hệ thống trợ cấp còn tạo ra gánh nặng hành chính lớn cho các cơ quan nhà nước.

Người Ukraine vẫn chờ quyết định rõ ràng từ chính phủ Đức

Việc chuyển người tị nạn Ukraine từ Bürgergeld sang Asylbewerberleistungen là một trong những cam kết tranh cử trọng tâm của Liên minh CDU/CSU.
Tuy nhiên, chưa có dự thảo luật cụ thể nào được trình ra.
Người phát ngôn Bộ Xã hội Đức từ chối tiết lộ tiến độ làm việc khi được Euronews hỏi, và cũng không thể nói khi nào sẽ có quyết định rõ ràng.

Trong lúc đó, hàng trăm nghìn người Ukraine tại Đức vẫn tiếp tục chờ đợi trong lo lắng – không biết tương lai phúc lợi và quyền làm việc của họ sẽ ra sao.

https://www.msn.com/de