|
Với giá năng lượng toàn cầu tăng cao và tỷ lệ ủng hộ giảm mạnh, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt với một lựa chọn khó khăn sau một tháng chiến tranh với Iran: đạt được một thỏa thuận có thể đầy khiếm khuyết và rút lui, hoặc leo thang quân sự và đối mặt với nguy cơ một cuộc xung đột kéo dài có thể hủy hoại nhiệm kỳ Tổng thống của ông.
Bất chấp hàng loạt hoạt động ngoại giao, Trump đang kết thúc một tuần nỗ lực chung giữa Mỹ và Israel nhằm kiềm chế cuộc khủng hoảng leo thang ở Trung Đông, trong khi Iran ngoan cố vẫn kiểm soát nguồn cung dầu khí vùng Vịnh và tiếp tục các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái trên khắp khu vực, theo Reuters đưa tin.
Câu hỏi trọng tâm hiện nay, theo các nhà phân tích, là liệu Trump có sẵn sàng giảm bớt hay leo thang cái mà các nhà phê bình gọi là "cuộc chiến theo lựa chọn" - một cuộc xung đột đã gây ra cú sốc nguồn cung năng lượng toàn cầu tồi tệ nhất trong lịch sử và lan rộng ra ngoài khu vực. Trump nói với các phụ tá rằng, ông muốn tránh một "cuộc chiến mãi mãi" và tìm con đường đàm phán, thúc giục họ nhấn mạnh khung thời gian 4 đến 6 tuần mà ông đã công khai đặt ra cho cuộc chiến.
Một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho biết thêm rằng, tiến trình này có vẻ "không chắc chắn". Đồng thời, Trump đe dọa sẽ leo thang quân sự quy mô lớn nếu các cuộc đàm phán thất bại.
Những động thái ngoại giao của ông Trump đối với Iran, bao gồm cả đề xuất hòa bình 15 điểm được chuyển qua kênh bí mật với Pakistan, được cho là đã thể hiện sự nỗ lực ngày càng kiên trì tìm kiếm giải pháp cho tình hình hiện tại. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu hiện tại có triển vọng thực tế nào cho các cuộc đàm phán hiệu quả hay không.
“Tổng thống Trump có những lựa chọn tồi để chấm dứt cuộc chiến trên diện rộng", - Jonathan Panikoff, cựu Phó Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ phụ trách khu vực Trung Đông, cho biết. “Một phần vấn đề nằm ở việc thiếu rõ ràng về những gì được coi là một kết quả thỏa đáng".
Một phát ngôn viên của Nhà Trắng khẳng định rằng, chiến dịch ở Iran “sẽ kết thúc khi tổng tư lệnh xác định là các mục tiêu của chúng ta đã đạt được” và rằng, ông Trump đã vạch ra các mục tiêu đó rất rõ ràng.
* Cuộc đấu tranh ngăn chặn một cuộc chiến lan rộng
Rõ ràng là để đề phòng rủi ro, Trump đang triển khai hàng nghìn binh sỹ Mỹ bổ sung đến khu vực và cảnh báo Iran về việc gia tăng áp lực, có thể bao gồm cả việc sử dụng lực lượng mặt đất, nếu nước này không nhượng bộ các yêu cầu của ông.
Các nhà phân tích lưu ý rằng, việc phô trương sức mạnh như vậy có thể nhằm tạo đòn bẩy để buộc Tehran nhượng bộ, nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ kéo Mỹ vào một cuộc xung đột kéo dài hơn, và bất kỳ việc triển khai quân đội trên lãnh thổ Iran nào cũng có thể khiến nhiều cử tri Mỹ phẫn nộ.
Một kịch bản khả thi khác, theo các chuyên gia, là Mỹ sẽ phát động một cuộc không kích quy mô lớn cuối cùng như một phần của Chiến dịch "Epic Fury" để làm suy yếu hơn nữa năng lực quân sự và các cơ sở hạt nhân của Iran, sau đó Trump sẽ tuyên bố chiến thắng và rút lui, tuyên bố rằng, các mục tiêu của cuộc chiến đã đạt được.
Tuy nhiên, tuyên bố như vậy sẽ không thuyết phục cho đến khi eo biển Hormuz quan trọng được mở hoàn toàn, điều mà Iran cho đến nay vẫn từ chối cho phép. Ông Trump bày tỏ sự thất vọng về việc các đồng minh châu Âu từ chối gửi tàu chiến để bảo đảm an ninh cho tuyến đường thủy này.
Trump, người đã nhiều lần hứa sẽ không lôi kéo Mỹ vào các cuộc xung đột nước ngoài, dường như đang chật vật để kiềm chế cuộc chiến leo thang mà ông đã cùng Israel khởi xướng, theo các báo cáo truyền thông. Ngay cả khi ông tiếp tục đưa ra những đánh giá đầy vẻ chiến thắng, ông ngày càng tập trung vào việc trấn an thị trường tài chính đang lo lắng, khiến các trợ lý cấp cao nhấn mạnh rằng, cuộc chiến sẽ sớm kết thúc. Điều này được một quan chức Nhà Trắng cho biết, với điều kiện giấu tên để thảo luận về các cuộc trao đổi nội bộ.
Việc thiếu một chiến lược rút lui rõ ràng đe dọa cả di sản Tổng thống của Trump và triển vọng của đảng Cộng hòa khi họ đang chật vật bảo vệ thế đa số mong manh tại Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Sai lầm lớn nhất của Trump là quy mô các hành động trả đũa của Tehran.
Iran đã sử dụng các tên lửa và máy bay không người lái còn lại để tấn công Israel và các quốc gia vùng Vịnh láng giềng, và gần như đóng cửa eo biển Hormuz - huyết mạch vận chuyển một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới - gây ra sự hỗn loạn trong nền kinh tế toàn cầu.
"Chính phủ Iran đang tính toán rằng, họ có thể chịu đựng nỗi đau lâu hơn các đối thủ của mình, và họ có thể đúng", - Jon Alterman thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington cho biết.
* Những tin tức khác về cuộc chiến ở Trung Đông
UNIAN trước đây đã đưa tin rằng, Trump muốn đổi tên eo biển Hormuz để vinh danh bản thân mình. Kiểm soát eo biển chiến lược này là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Trump. Ông đã nêu vấn đề này trong một diễn đàn nhà đầu tư Saudi Arabia ở Miami, nơi ông trực tiếp đề cập đến khả năng đổi tên.
Ngoài ra, chúng tôi đã đưa tin rằng, Iran đã tấn công một căn cứ không quân ở Saudi Arabia, làm bị thương 12 binh sỹ Mỹ. Tổng cộng, hơn 300 binh sỹ Mỹ đã bị thương kể từ khi cuộc chiến chống Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.
BTV "NGƯỜI VIỆT KYIV" biên dịch
|