Tác giả: Kris Isaksen

Quân đội Putin chịu thất bại nghiêm trọng: Mất hơn 240 km² lãnh thổ kể từ đầu tháng 9. Ảnh: IMAGO/Russian Look.

Cuộc chiến tại Ukraine tiếp tục khiến thế giới dõi theo từng diễn biến.

Trong khi các tiêu đề báo chí thường tập trung vào những chiến lược lớn và các nước cờ chính trị, chính những thay đổi trên chiến trường mới phản ánh rõ nhất tình hình thực tế.

Đôi khi, những biến động nhỏ nhưng mang tính quyết định lại có thể tạo ra tác động lớn. Và hiện nay, những thay đổi như vậy dường như đang xuất hiện, có khả năng làm thay đổi cục diện cuộc xung đột theo những cách khó lường.

Kể từ đầu tháng 9, lực lượng Nga đã mất nhiều lãnh thổ hơn diện tích mà họ chiếm được.

Một đánh giá mới của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) cho thấy Nga bị mất ròng 241 km² dọc theo toàn bộ chiến tuyến.

Đây là sự đảo chiều đáng chú ý sau nhiều tháng quân đội Nga tiến công dữ dội và phải trả giá đắt để giành từng vị trí.

Nga đạt được rất ít thành quả trên chiến trường

Theo ISW, tốc độ tiến quân của Nga trên thực địa đã giảm xuống mức rất thấp.

Trong cả năm 2026, các đơn vị Nga chỉ giành được trung bình khoảng 0,25 km² mỗi ngày trên toàn bộ chiến tuyến. Con số ít ỏi này cho thấy việc tiến quân ngày càng khó khăn như thế nào.

Lực lượng Ukraine đã tận dụng cơ hội để tiến hành các cuộc phản công có mục tiêu.

Trong chiến dịch Vivaldi trên hướng Lyman, các binh sĩ Ukraine phòng thủ đã tái chiếm hơn 270 km² địa hình quan trọng. Đợt tiến công nhanh chóng này đã ngăn quân đội Nga đe dọa các thành phố được phòng thủ kiên cố tại tỉnh Donetsk.

Đòn đánh bất ngờ từ lòng đất

Những chiến thuật táo bạo đã góp phần tạo nên đà tiến công bất ngờ này.

Tại khu vực gần Kupiansk, các chiến binh thuộc Quân đoàn Kharkiv số 2 của Vệ binh Quốc gia Ukraine đã bí mật di chuyển hơn 15 km qua các đường ống và đường hầm ngầm.

Trong khuôn khổ chiến dịch VELES, họ xuất hiện ngay phía sau tuyến phòng thủ của đối phương, khiến quân đội Nga hoàn toàn bất ngờ.

Trong khi đó, tổn thất nhân lực của lực lượng vũ trang Nga tiếp tục gia tăng.

Theo các ước tính của Ukraine được ISW dẫn lại, Moskva đã mất gần 37.000 binh sĩ chỉ trong ba tuần đầu tiên của tháng 10. Con số này đã vượt quá mức 31.270 trường hợp thương vong được ghi nhận trong cả tháng 10/2025.

Khả năng tuyển quân không thể theo kịp tốc độ tổn thất trên chiến trường.

Các nhà phân tích quân sự cảnh báo rằng, khi thương vong tiếp tục tăng cao, các chỉ huy Nga có thể sớm phải kêu gọi một đợt huy động lực lượng dự bị quy mô lớn khác để bổ sung quân số cho những đơn vị bị thiếu hụt.

Bức tranh tổng thể cho thấy một đội quân đang tiêu hao binh lực mà không đạt được những bước tiến lãnh thổ tương xứng.

Việc duy trì mức tổn thất như vậy gần như không thể kéo dài vô thời hạn. Trong khi Ukraine đang giành lại thế chủ động, Moskva ngày càng khó tìm được những giải pháp dễ dàng.

Những tuyên bố của Putin bị số liệu chiến trường thách thức

Tại Câu lạc bộ Thảo luận Valdai ngày 1/10, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố rằng quyền chủ động chiến lược đã hoàn toàn chuyển sang tay các lực lượng vũ trang Nga và quân đội nước này đang tiến công trên những hướng chủ chốt.

Về mặt số liệu, Putin tuyên bố Nga đã chiếm được 1.301 km² lãnh thổ Ukraine chỉ trong tháng 9.

Vài tuần sau, ngày 16/10, trong một bài phát biểu được truyền hình trực tiếp cùng Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga Valery Gerasimov, Putin tiếp tục khẳng định quân đội Nga đã chiếm khoảng 6.500 km² lãnh thổ Ukraine kể từ đầu năm 2026 và vẫn đang tiến lên trên chiến tuyến.

Tuy nhiên, những tuyên bố này có sự khác biệt đáng kể so với đánh giá của ISW, theo đó Nga đã mất ròng 241 km² lãnh thổ kể từ đầu tháng 9.

Sự chênh lệch giữa những tuyên bố về thành quả quân sự của Điện Kremlin và các đánh giá độc lập đặt ra câu hỏi về mức độ chính xác trong cách Moskva mô tả tình hình chiến trường.

Putins Armee erleidet schweren Rückschlag: Seit Anfang September mehr als 240 Quadratkilometer verloren