Liên minh châu Âu một lần nữa đang thảo luận về khả năng sử dụng các tài sản bị đóng băng của Nga để bù đắp thâm hụt ngân sách dự kiến của Ukraine vào năm 2027. Brussels coi đây là một trong những lựa chọn hợp lý nhất, vì Nga là bên phải chịu trách nhiệm tài chính cho hậu quả của cuộc chiến mà nước này đã gây ra.
Điều này đã được người đứng đầu ngành ngoại giao châu Âu, Kaia Kallas, tuyên bố vào thứ Hai, ngày 12 tháng 10, tại một cuộc họp báo ở Luxembourg sau cuộc họp của Hội đồng Ngoại giao EU.
Theo Kallas, các bộ trưởng ngoại giao EU đã thảo luận về khoản thiếu hụt dự kiến trong nguồn vốn hỗ trợ Ukraine năm tới. Nhiều người tham dự cuộc họp đề xuất quay lại vấn đề tài sản của Nga bị phong tỏa tại các tổ chức tài chính phương Tây.
"Do thiếu hụt ngân sách, Ukraine đang đối mặt với thời kỳ khó khăn. Vì chúng tôi không thấy dấu hiệu nào cho thấy Nga hiện đang cân nhắc hòa bình, chúng tôi cần giúp Ukraine vượt qua khó khăn. Và điều đó có nghĩa là câu hỏi đặt ra là tiền sẽ đến từ đâu", Kallas nói.
Tài sản của Nga lại một lần nữa trở thành chủ đề đàm phán.
Người đứng đầu ngành ngoại giao châu Âu nhấn mạnh rằng giải pháp công bằng nhất là tài trợ cho việc khôi phục và hỗ trợ Ukraine bằng chi phí của quốc gia đã gây hại cho nước này.
"Điều hợp lý nhất là Nga phải bồi thường thiệt hại đã gây ra. Đó là lý do tại sao các tài sản bị đóng băng lại được đưa ra bàn đàm phán", Kallas nhận định.
Theo bà, các cuộc thảo luận về cơ chế này sẽ tiếp tục, vì các quốc gia châu Âu cần thống nhất về việc phân bổ rủi ro tài chính và pháp lý.
"Xét cho cùng, đây là vấn đề chia sẻ rủi ro giữa các quốc gia thành viên. Điều quan trọng là vấn đề này không được loại bỏ khỏi chương trình nghị sự trong khi chúng ta xem xét các công cụ khác nhau để bù đắp thâm hụt ngân sách", đại diện EU nói thêm.
Tuy nhiên, vẫn chưa có quyết định cuối cùng về việc sử dụng các tài sản bị đóng băng của Nga để tài trợ cho Ukraine. Liên minh châu Âu vẫn đang nghiên cứu các cơ chế khả thi để sử dụng chúng.
Có bao nhiêu tài sản của Nga đang bị đóng băng ở châu Âu?
Khoảng 210 tỷ euro tài sản nhà nước của Nga, chủ yếu là dự trữ của Ngân hàng Trung ương Liên bang Nga, đã bị phong tỏa tại Liên minh châu Âu.
Phần lớn số tiền này — khoảng 185 tỷ euro — được giữ tại trung tâm lưu ký Euroclear của Bỉ.
Các cuộc thảo luận về việc sử dụng chúng đã diễn ra trong nhiều năm. Một lựa chọn đang được xem xét là cung cấp cho Ukraine một khoản vay bồi thường được bảo đảm bằng các tài sản bị đóng băng của Nga.
Khác với việc tịch thu trực tiếp, phương án này liên quan đến việc tạo ra một cơ chế tài chính đặc biệt cho phép sử dụng giá trị của các khoản tiền bị phong tỏa để cho Ukraine vay trong khi vẫn duy trì các nghĩa vụ pháp lý đối với chủ sở hữu ban đầu.
Tuy nhiên, việc thực hiện sáng kiến này đang gặp phải sự phản đối từ một số quốc gia, chủ yếu là Bỉ.
Giới chức Bỉ lo ngại về các vụ kiện từ Nga và những hậu quả tài chính có thể xảy ra đối với trung tâm lưu ký Euroclear. Do đó, Brussels đang yêu cầu đảm bảo rằng các rủi ro tiềm tàng sẽ không chỉ do nhà nước Bỉ gánh chịu.
Trong số các đề xuất mới có việc chuyển giao tài sản và các khoản nợ liên quan của Nga sang một cơ cấu đặc biệt ở cấp độ EU. Cách tiếp cận này có thể phân chia trách nhiệm giữa các quốc gia châu Âu.
Đồng thời, Liên minh châu Âu cũng đang sử dụng số tiền thu được từ việc đóng băng tài sản của Nga. Theo Ủy ban châu Âu, tính đến đầu tháng 10, kể từ năm 2022, Ukraine đã nhận được 3,8 tỷ euro hỗ trợ từ số tiền này.
Ukraine cần thêm kinh phí vào năm 2027.
Vấn đề bù đắp thâm hụt ngân sách ngày càng trở nên cấp bách trong bối cảnh chiến tranh tiếp diễn và chi tiêu quốc phòng của Ukraine gia tăng.
Ngày 28 tháng 9, trong một cuộc thảo luận tại Trung tâm Chính sách Châu Âu, Bộ trưởng Tài chính Ukraine Serhiy Marchenko cho biết thâm hụt ngân sách nhà nước chưa được bù đắp cho năm 2027 ước tính là 32,6 tỷ đô la.
Ngoài ra, quốc gia này có thể cần khoảng 45 tỷ đô la cho các nhu cầu quân sự. Như vậy, tổng nhu cầu tài chính cho hai lĩnh vực này lên tới gần 78 tỷ đô la.
Chính phủ Ukraine đang trông chờ vào sự hỗ trợ liên tục từ các đối tác quốc tế, nhưng lưu ý rằng cuộc chiến kéo dài đang gây áp lực ngày càng lớn lên ngân sách nhà nước.
Các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng và công nghiệp cũng làm phức tạp thêm tình hình, vì chúng dẫn đến chi phí khắc phục hậu quả phát sinh và ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn thu thuế.
Liên minh châu Âu hiện đang cung cấp các khoản vay lớn cho Ukraine.
Tháng 2 năm 2026, EU đã thiết lập một cơ chế hỗ trợ tài chính riêng cho Ukraine với tổng số tiền lên đến 90 tỷ euro cho giai đoạn 2026–2027.
Chương trình bao gồm:
- 60 tỷ euro — để tăng cường năng lực quốc phòng của Ukraine và phát triển tổ hợp công nghiệp quốc phòng;
- 30 tỷ euro dành cho hỗ trợ ngân sách, đảm bảo hoạt động của các cơ quan nhà nước, cung cấp dịch vụ công và tăng cường tính bền vững kinh tế.
Ngày 2 tháng 10, Ủy ban châu Âu thông báo phân bổ thêm một khoản tiền trị giá 2,9 tỷ euro cho Ukraine theo chương trình Hỗ trợ Ukraine. Một phần số tiền này được cung cấp thông qua cơ chế Cho vay Hỗ trợ Ukraine.
Tuy nhiên, ngay cả các chương trình hỗ trợ quốc tế hiện tại cũng không loại bỏ được nhu cầu tìm kiếm thêm các nguồn tài trợ cho năm tới.
Đó là lý do tại sao các nước châu Âu lại đang thảo luận về khả năng thu hút các tài sản bị đóng băng của Nga, cũng như các công cụ tài chính thay thế khác.
Việc thúc đẩy hơn nữa sáng kiến này sẽ phụ thuộc vào sự đồng thuận về các đảm bảo pháp lý, chia sẻ rủi ro và lập trường chính trị của các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu.
Dựa trên các nguồn tài liệu từ: Ukrinform , Cơ quan Hành động Đối ngoại Châu Âu , Trung tâm Chính sách Châu Âu , Ủy ban Châu Âu .
https://kurs.com.ua/novost/1483709-es-rozgljadae-zamorozheni-aktivi-rosiyi-dlja-pokrittja-deficitu-finansuvannja-ukrayini