An ninh tương lai của châu Âu, nếu không có sự tham gia đầy đủ của Hoa Kỳ, sẽ ngày càng phụ thuộc vào vai trò của Ukraine, quân đội của nước này và kinh nghiệm chiến đấu của họ.
Các nhà phân tích tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) cho biết, sau cuộc xâm lược của Nga, Ukraine không chỉ trở thành đối tượng được bảo vệ mà còn là một trong những yếu tố trung tâm của hệ thống phòng thủ châu Âu mới.
Cuộc chiến toàn diện của Nga chống lại Ukraine đã phơi bày những điểm yếu của an ninh châu Âu và cho thấy nhiều quốc gia trên lục địa này đã phụ thuộc vào năng lực quân sự của Mỹ trong nhiều thập kỷ như thế nào. Theo các chuyên gia, nếu vai trò của Washington bị giảm bớt, châu Âu sẽ phải phát triển năng lực phòng thủ của riêng mình nhanh hơn nhiều và xem xét lại cách tiếp cận để tự bảo vệ mình trước các mối đe dọa từ bên ngoài.
Ukraine giữ một vị trí đặc biệt trong quá trình này. Lực lượng Quốc phòng Ukraine có kinh nghiệm độc đáo trong việc tiến hành chiến tranh hiện đại chống lại kẻ thù sử dụng nguồn lực lớn, hệ thống tên lửa, máy bay không người lái, chiến tranh điện tử và các hoạt động trên bộ quy mô lớn. Theo các nhà phân tích, kinh nghiệm này có thể trở thành một trong những tài sản chính của châu Âu trong việc hình thành mô hình phòng thủ mới.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng vấn đề quốc phòng tương lai của châu Âu không còn chỉ giới hạn ở số lượng trang thiết bị quân sự hay ngân sách. Vấn đề nằm ở khả năng của các nước châu Âu trong việc phản ứng nhanh chóng trước các mối đe dọa, duy trì sản xuất vũ khí, phát triển ngành công nghiệp quốc phòng và tạo ra một hệ thống răn đe hiệu quả chống lại Nga.
Quân đội Ukraine đã trở thành một phép thử thực sự đối với cấu trúc an ninh của phương Tây. Trong suốt cuộc chiến, Kyiv đã tích lũy được kinh nghiệm thực tiễn trong việc sử dụng các hệ thống không người lái, vũ khí tầm xa, trinh sát và các hoạt động phối hợp, điều mà nhiều quân đội châu Âu trước đây chưa có cơ hội thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu thực tế.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã nhiều lần khẳng định rằng việc bảo vệ Ukraine là một phần của việc bảo vệ toàn bộ châu Âu. Quan điểm này ngày càng được các nhà phân tích phương Tây ủng hộ, những người nhìn nhận tương lai an ninh lục địa thông qua lăng kính yếu tố Ukraine.
Đồng thời, các chuyên gia cảnh báo rằng châu Âu không thể đơn giản thay thế Hoa Kỳ trong ngắn hạn. Vai trò của Mỹ vẫn vô cùng quan trọng trong các lĩnh vực như tình báo chiến lược, phòng không, hậu cần và một số năng lực quân sự công nghệ cao.
Đó là lý do tại sao mô hình an ninh tương lai có thể đề ra một hình thức hợp tác mới, trong đó Ukraine sẽ đóng vai trò lớn hơn nhiều, và các nước châu Âu sẽ buộc phải chuyển từ chính sách hỗ trợ sang hình thành một hệ thống phòng thủ chung.
Đối với Nga, viễn cảnh này tạo ra một thách thức chiến lược bổ sung. Nếu Ukraine vẫn là một quốc gia độc lập và mạnh mẽ với một quân đội hùng mạnh, Moscow sẽ mất khả năng áp đặt các điều khoản lên các nước láng giềng và gây ảnh hưởng đến trật tự an ninh ở châu Âu.
Như vậy, cuộc chiến chống Ukraine đã thay đổi nhận thức về vai trò của Kyiv trên thế giới. Ukraine không chỉ trở thành một quốc gia chiến đấu để tồn tại mà còn là một trong những yếu tố then chốt của cấu trúc quốc phòng tương lai của châu Âu.