Tác giả:ASPI - Cơ quan thông tấn ASPI

Donald Trump đã đe dọa cắt nguồn cung cấp vũ khí cho Ukraine nếu các đồng minh châu Âu không tham gia chiến dịch dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển Hormuz do Iran kiểm soát, báo hiệu khả năng xem xét lại chính sách của Mỹ đối với NATO và sự ủng hộ dành cho Kyiv. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng ngừng chương trình cung cấp vũ khí cho Ukraine nếu các thủ đô châu Âu không ủng hộ Washington trong cuộc đối đầu với Iran. Đây là một chiến dịch nhằm khôi phục hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, vốn bị Tehran phong tỏa. Các nhà lãnh đạo châu Âu đã từ chối tham gia, điều này đã gây ra phản ứng gay gắt từ phía Trump và đặt ra câu hỏi về sự đoàn kết của quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương.

Theo tờ Financial Times, tháng trước ông Trump đã yêu cầu các đồng minh NATO giúp Mỹ khôi phục quyền đi lại qua eo biển Hormuz. Việc Pháp, Đức và Anh từ chối đã khiến tổng thống "nổi cơn thịnh nộ", theo các nguồn tin trong Liên minh cho biết. Đáp lại, ông đe dọa sẽ ngừng cung cấp vũ khí cho Ukraine theo chương trình PURL, một chương trình được tài trợ bởi các nước NATO.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã có một loạt cuộc điện đàm với Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhằm xoa dịu căng thẳng. Sau đó, một nhóm các thành viên chủ chốt của liên minh đã ra tuyên bố cho biết họ sẵn sàng “hợp tác” để đảm bảo an toàn cho việc đi lại qua eo biển, nhưng không đưa ra bất kỳ cam kết cụ thể nào.

Đối với Kyiv, tình hình này rất nghiêm trọng. Chương trình PURL đảm bảo nguồn cung cấp thường xuyên đạn dược và thiết bị cần thiết để phòng thủ chống lại sự xâm lược của Nga. Nếu Mỹ thực sự giảm hỗ trợ, Ukraine có thể rơi vào tình trạng thiếu vũ khí.

Đồng thời, tối hậu thư của Trump cho thấy viện trợ của Mỹ ngày càng phụ thuộc vào các cuộc thương lượng địa chính trị toàn cầu, chứ không chỉ riêng tình hình ở mặt trận Ukraine. Điều này tạo ra nguy cơ cuộc chiến ở Ukraine sẽ trở thành con bài mặc cả trong cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran.

Tuyên bố của Trump không chỉ là áp lực ngoại giao lên châu Âu, mà còn là lời cảnh báo đối với Ukraine: sự hỗ trợ của Washington có thể đi kèm điều kiện. Lời lẽ như vậy làm suy yếu niềm tin vào sự đoàn kết xuyên Đại Tây Dương và buộc Kyiv phải tìm kiếm thêm sự đảm bảo từ các đối tác châu Âu. Trong bối cảnh hiện nay, bất kỳ sự suy yếu nào trong viện trợ của Mỹ đều có thể trở thành yếu tố quyết định đến cán cân quyền lực trên chiến tuyến.