Căng thẳng giữa Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Đại diện cấp cao EU về đối ngoại Kaja Kallas đang leo thang. Theo Politico, bà Kallas trong các cuộc trao đổi nội bộ đã chỉ trích phong cách lãnh đạo của bà von der Leyen là mang tính độc đoán.

Cổng thông tin Politico của Mỹ ngày thứ Hai dẫn lời một quan chức cấp cao EU cho biết, bà Kallas gọi Chủ tịch Ủy ban châu Âu – người được xem là nhân vật quyền lực nhất của Liên minh châu Âu – là “độc tài” trong những cuộc nói chuyện riêng. Nguồn tin này cho biết, bà Kallas thường phàn nàn về cách điều hành của bà von der Leyen nhưng “hầu như không có khả năng phản kháng”.

Cáo buộc gay gắt bất thường này phản ánh cuộc đấu đá quyền lực đã âm ỉ và ngày càng gay gắt trong nhiều tháng qua ở cấp cao nhất của EU. Các nhà quan sát nhận định, đây là mối quan hệ tồi tệ nhất giữa một Chủ tịch Ủy ban châu Âu và Đại diện cấp cao về đối ngoại kể từ khi Cơ quan Đối ngoại châu Âu (EEAS) được thành lập năm 2010.

Ngay cả người tiền nhiệm của bà Kallas là Josep Borrell cũng từng có quan hệ căng thẳng với bà von der Leyen. Tuy nhiên, theo nhiều nguồn tin nội bộ EU chia sẻ với Politico, tình hình hiện nay “còn tệ hơn nhiều”.

Trọng tâm của xung đột nằm ở vấn đề thẩm quyền và ảnh hưởng thể chế. Năm ngoái, Ủy ban châu Âu đã tước quyền phụ trách khu vực Địa Trung Hải của bà Kallas, đồng thời thành lập một Tổng vụ mới về Trung Đông, Bắc Phi và Vùng Vịnh (DG MENA), trực thuộc trực tiếp Ủy ban. Song song với đó, Ủy ban cũng đang xúc tiến kế hoạch thu gọn Cơ quan Đối ngoại châu Âu.

Để đối phó, bà Kallas từng tìm cách đưa ông Martin Selmayr – cựu Chánh văn phòng của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker – lên giữ vị trí lãnh đạo then chốt trong EEAS. Tuy nhiên, động thái này đã vấp phải sự phản đối từ văn phòng của bà von der Leyen và không thành công.

Politico cũng chỉ ra vị thế chính trị yếu hơn của bà Kallas. Xuất thân từ Estonia – một quốc gia EU nhỏ – và thuộc một đảng tự do có ảnh hưởng hạn chế, bà Kallas được cho là dễ bị tổn thương hơn về mặt quyền lực so với người tiền nhiệm đến từ Tây Ban Nha, thuộc phe xã hội dân chủ.

Mâu thuẫn giữa hai nhân vật cấp cao này từng lộ rõ ra công chúng vào mùa thu năm 2025, khi bà Kallas phản đối kế hoạch của bà von der Leyen nhằm xây dựng một cơ quan tình báo riêng của EU để tổng hợp thông tin từ các cơ quan tình báo quốc gia. Trên danh nghĩa, bà Kallas viện dẫn các lý do liên quan đến ngân sách và hiệu quả. Tuy nhiên, theo các nhà ngoại giao EU, bản chất vấn đề vẫn là tranh giành quyền lực.

Bà Kallas lập luận rằng Trung tâm Thông tin và Tình báo châu Âu (Intcen), vốn thuộc Cơ quan Đối ngoại, đã đảm nhiệm chức năng này. Việc lập thêm một “đơn vị” mới trong Ban Thư ký Ủy ban sẽ tạo ra sự chồng chéo và làm suy yếu vai trò của Intcen. Theo Politico, nhiều lãnh đạo cơ quan tình báo châu Âu đã trực tiếp đề nghị bà Kallas không mở thêm đầu mối mới tại Brussels.

Những chỉ trích nhằm vào phong cách lãnh đạo của bà von der Leyen không phải là điều mới. Trước khi rời nhiệm sở Thanh tra EU vào tháng 2-2025, bà Emily O’Reilly từng đưa ra những cáo buộc nặng nề đối với Chủ tịch Ủy ban châu Âu. Trong một cuộc phỏng vấn với Politico, bà O’Reilly cảnh báo về tình trạng thiếu minh bạch ngày càng gia tăng và mô tả EU đang bị chi phối bởi một “mạng lưới mang tính mafia” của các quan chức kỹ trị không do dân bầu, với trách nhiệm thuộc về bà von der Leyen và các “cố vấn quyền lực” xung quanh bà.

Chỉ trích gay gắt nhất xoay quanh vụ việc được gọi là “Pfizergate”, liên quan đến các tin nhắn SMS chưa từng được công bố giữa bà von der Leyen và CEO Pfizer Albert Bourla về các hợp đồng vaccine trị giá hàng tỷ euro. Theo bà O’Reilly, Ủy ban châu Âu đã cố tình che giấu thông tin, đồng thời làm suy yếu vai trò giám sát của Nghị viện châu Âu đối với cơ quan hành pháp EU.

Machtkampf in Brüssel: Kallas nennt von der Leyen „Diktatorin“