Оксана Гапончук

Редактор стрічки новин today.ua

Một chi tiết tưởng như nhỏ tại bán đảo Crimea đang bị chiếm đóng lại phản ánh một thực tế lớn hơn nhiều: chiến tranh kéo dài không chỉ bào mòn sinh mạng con người, mà còn bào mòn cả những chuẩn mực tối thiểu về nhân phẩm.

Việc chính quyền do Nga kiểm soát cho phép sử dụng quan tài bằng bìa carton thay cho quan tài gỗ trong các trường hợp mai táng bằng ngân sách nhà nước không đơn thuần là một thay đổi kỹ thuật. Nó là biểu hiện rõ ràng của một hệ thống đang phải xoay xở với cái giá ngày càng đắt đỏ của chiến tranh.

Khi cái chết cũng phải “tối ưu chi phí”

Trong điều kiện bình thường, nghi thức mai táng luôn gắn liền với sự tôn trọng cuối cùng dành cho người đã khuất. Tuy nhiên, tại Crimea, tiêu chuẩn này đang bị hạ thấp đến mức đáng báo động.

Quy định mới cho phép sử dụng quan tài làm từ carton, mùn cưa hoặc vật liệu giá rẻ khác, miễn là không vượt quá một mức chi phí rất thấp. Nói cách khác, giá trị của một tang lễ giờ đây được đo bằng mức trần ngân sách, chứ không phải bằng sự tôn nghiêm.

Không khó để nhận ra logic phía sau quyết định này: số người thiệt mạng tăng cao khiến hệ thống tang lễ quá tải, còn ngân sách thì bị bào mòn bởi chiến tranh và lạm phát. Khi nguồn lực cạn dần, chính quyền buộc phải cắt giảm – và điểm cắt giảm cuối cùng lại rơi vào chính những nghi thức dành cho người đã chết.

“ngành kinh tế chiến tranh” đang phình to

Trong khi nhiều lĩnh vực dân sự của Nga đình trệ dưới sức ép trừng phạt, ngành dịch vụ tang lễ lại tăng trưởng mạnh mẽ.

Doanh thu tăng, chi phí leo thang, nhu cầu không ngừng mở rộng – tất cả tạo nên một nghịch lý cay đắng: chiến tranh không chỉ tiêu hao con người, mà còn tạo ra một thị trường sinh lời từ chính sự mất mát đó.

Khi giá quan tài tăng gần gấp đôi và chi phí chôn cất tăng mạnh, việc chuyển sang vật liệu rẻ hơn như carton không còn là lựa chọn mang tính ngoại lệ, mà trở thành xu hướng tất yếu trong một nền kinh tế bị chiến tranh chi phối.

Con số phía sau quyết định

Các ước tính quốc tế cho thấy mức tổn thất của Nga trong cuộc chiến đã lên tới hàng triệu người nếu tính cả thương vong. Riêng năm 2025, con số hàng trăm nghìn đã đủ để đặt hệ thống hậu cần – kể cả hậu cần cho người chết – vào tình trạng quá tải.

Khi nghĩa trang không còn đủ chỗ, khi rừng bị chuyển đổi thành nơi chôn cất, thì việc thay quan tài gỗ bằng carton chỉ còn là bước tiếp theo trong một chuỗi phản ứng dây chuyền.

Vấn đề không chỉ là kinh tế, mà là đạo đức

Có thể lập luận rằng trong chiến tranh, mọi quốc gia đều phải đưa ra những quyết định khó khăn. Nhưng câu hỏi đặt ra là: giới hạn của sự “thực dụng” nằm ở đâu?

Khi ngay cả cái chết cũng bị giản lược thành một khoản chi cần tối ưu, điều đó cho thấy chiến tranh đã vượt xa phạm vi của một cuộc xung đột quân sự thông thường. Nó trở thành một cơ chế tiêu hao toàn diện – nơi con người, cả khi sống lẫn khi chết, đều bị quy đổi thành con số.

Một tín hiệu đáng suy ngẫm

Việc chuyển sang quan tài carton ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng không phải là nguyên nhân, mà là hệ quả. Nó phản ánh áp lực tích tụ từ nhiều năm chiến sự: tổn thất lớn, kinh tế suy yếu, và hệ thống xã hội bị kéo căng đến giới hạn.

Quan trọng hơn, nó gửi đi một thông điệp lạnh lùng:
trong một cuộc chiến kéo dài, giá trị con người có thể dần bị làm mờ – cho đến khi ngay cả sự tôn trọng tối thiểu dành cho cái chết cũng trở thành điều xa xỉ.

https://today.ua/488961-derevo-rozkish-karton-realnist-okupanti-v-krimu-vveli-novij-standart-pohovan/