Chiều 6/8, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị chuyên đề về tăng cường công tác quản lý hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh.

Đồng chí Võ Trọng Hải - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị. Đồng chủ trì có các đồng chí: Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Phùng Thành Vinh - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Thái Văn Thành - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh và Hoàng Quốc Việt - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Áp lực về nguồn cung

Theo đánh giá của Sở Xây dựng, nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2026-2030 sẽ tăng rất mạnh. Dự kiến Nghệ An cần khoảng 47,98 triệu m³ đá xây dựng, 29,11 triệu m³ cát xây dựng và 149,43 triệu m³ đất san lấp.

Tuy nhiên, khả năng cung ứng của các mỏ hiện nay mới đáp ứng khoảng 69% nhu cầu đá xây dựng, 39% nhu cầu cát xây dựng và khoảng 31% nhu cầu đất san lấp.

Thực tế này đặt ra yêu cầu vừa phải tăng cường quản lý chặt chẽ tài nguyên khoáng sản, vừa chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn để bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ các dự án, đặc biệt là các dự án trọng điểm.

Bên cạnh áp lực về nguồn cung, công tác quản lý khoáng sản vẫn còn nhiều bất cập. Tại một số địa phương vẫn xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép, khai thác vượt công suất hoặc vượt phạm vi được cấp phép.

Việc kiểm soát sản lượng khai thác thực tế chưa chặt chẽ, tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách Nhà nước. Một số doanh nghiệp chưa thực hiện nghiêm các quy định về lắp đặt, vận hành hệ thống giám sát, trạm cân và camera theo quy định.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ khẳng định quan điểm nhất quán của tỉnh coi việc kiểm soát sản lượng khai thác thực tế là nhiệm vụ trọng tâm; xử lý nghiêm các hành vi khai thác khoáng sản trái phép với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ".

Tại hội nghị, UBND tỉnh cũng quán triệt Kế hoạch thực hiện Kết luận số 165-KL/TU ngày 30/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường quản lý hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh.

Đại diện các xã có hoạt động khai thác khoáng sản đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tại cơ sở. Các đơn vị có nhu cầu lớn về vật liệu xây dựng kiến nghị tỉnh bảo đảm nguồn cung ổn định phục vụ các dự án trọng điểm. Đại diện doanh nghiệp khai thác khoáng sản cũng có những kiến nghị, đề xuất.

"Tháo hết tất cả điểm nghẽn"

Phát biểu kết luận hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải nhấn mạnh việc triển khai Kết luận số 165-KL/TU phải thống nhất trên 4 quan điểm xuyên suốt.

Theo đó, khoáng sản phải được quản lý với quan điểm là nguồn lực hữu hạn; khai thác đúng quy hoạch, đúng pháp luật, tiết kiệm, hiệu quả, gắn với chế biến sâu và bảo vệ môi trường, tuyệt đối không hợp thức hóa sai phạm.

Cùng với đó, quản lý phải chặt chẽ nhưng không gây ách tắc cho hoạt động sản xuất, kinh doanh; chủ động cân đối cung - cầu, tháo gỡ thủ tục đúng thẩm quyền để bảo đảm nguồn vật liệu cho phát triển, không để xảy ra tình trạng đầu cơ, găm giữ hoặc nâng giá bất hợp lý.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu quản lý thống nhất toàn bộ chuỗi từ quy hoạch, cấp phép, khai thác, vận chuyển, chế biến, tiêu thụ đến thực hiện nghĩa vụ tài chính; lấy dữ liệu số làm công cụ giám sát chủ yếu.

Đồng thời, phân cấp phải đi đôi với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình; quyền hạn đến đâu, trách nhiệm đến đó; đồng hành với doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật nhưng kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Trên cơ sở đó, Chủ tịch UBND tỉnh giao nhiều nhiệm vụ cụ thể trong thời gian tới. Đối với công tác rà soát, siết chặt kỷ cương đối với các mỏ đã được cấp phép, Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát toàn bộ 289 giấy phép khai thác khoáng sản.

Trong đó có 235 giấy phép đang hoạt động và 54 giấy phép tạm dừng hoặc chưa khai thác; kiểm tra toàn diện về ranh giới, công suất, thời hạn khai thác, đất đai, môi trường và việc thực hiện nghĩa vụ tài chính. Việc rà soát phải hoàn thành trong tháng 8/2026 và đề xuất phương án xử lý trong tháng 9/2026.

Đồng thời tập trung kiểm tra các mỏ cát, sỏi lòng sông, đất san lấp, đá trắng, quặng thiếc, các mỏ đã đóng cửa và những khu vực có phản ánh của người dân; theo dõi đến khi khắc phục dứt điểm các tồn tại.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các doanh nghiệp phải hoàn thành việc lắp đặt, vận hành và kết nối trạm cân, camera, thiết bị định vị trước ngày 31/8/2026. Sau thời hạn này, những trường hợp không thực hiện hoặc cố tình làm gián đoạn dữ liệu sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu khoáng sản tích hợp dữ liệu từ trạm cân, camera, thiết bị định vị và hồ sơ mỏ, trình phương án trong tháng 9/2026.

Trước mắt, chia sẻ dữ liệu hiện có cho Thuế tỉnh, Công an tỉnh và các địa phương để kịp thời cảnh báo các trường hợp chênh lệch giữa công suất được cấp phép, sản lượng khai thác, hóa đơn, kê khai thuế và hiện trạng khai thác.

Thuế tỉnh được giao đối chiếu sản lượng, hóa đơn, giá bán, doanh thu và nghĩa vụ tài chính; kiểm tra các hành vi kê khai thiếu, mua bán hóa đơn, trốn thuế; chuyển ngay hồ sơ sang cơ quan Công an đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm.

Để chủ động cân đối cung - cầu vật liệu xây dựng, Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Xây dựng rà soát, dự báo nhu cầu từng loại vật liệu theo từng giai đoạn, từng khu vực và từng nhóm dự án; xác định nhu cầu của các dự án trọng điểm, hoàn thành trong tháng 8/2026; đồng thời công bố giá vật liệu sát với thị trường và đề xuất các giải pháp chống đầu cơ, găm giữ, nâng giá, khuyến khích sử dụng vật liệu thay thế.

Chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu Công an tỉnh, Thanh tra tỉnh, Sở Công Thương tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm và siết chặt trách nhiệm quản lý địa bàn. Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng vi phạm kéo dài, phức tạp trên địa bàn.

Trao đổi thẳng thắn với gần 250 doanh nghiệp cùng đại diện các hiệp hội, hội doanh nghiệp dự hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải khẳng định UBND tỉnh cam kết đồng hành, tháo gỡ khó khăn đúng quy định để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động ổn định, hiệu quả.

Đi đôi với sự đồng hành của chính quyền, Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị doanh nghiệp chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật; khai thác đúng giấy phép, đúng ranh giới, công suất, thiết kế và thời gian được cấp phép; kê khai trung thực sản lượng, giá bán, doanh thu; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về tài chính, đất đai, môi trường, an toàn lao động và phục hồi môi trường sau khai thác.

Doanh nghiệp không được mua bán, vận chuyển khoáng sản không rõ nguồn gốc hoặc lợi dụng giấy phép để hợp thức hóa khoáng sản khai thác trái phép; đồng thời phải kê khai, niêm yết và bán đúng giá, ưu tiên cung ứng vật liệu cho các công trình, dự án và nhu cầu trong tỉnh.

Để tháo gỡ những khó khăn hiện nay, Chủ tịch UBND tỉnh giao các sở, ngành tập trung xử lý hai nhóm vấn đề trọng tâm là đẩy nhanh cấp phép các mỏ, nhất là mỏ cát, sỏi, đá; đồng thời rà soát, điều chỉnh theo hướng giảm thời gian khai thác, nâng công suất khai thác với các mỏ đang hoạt động theo đúng quy định nhằm đáp ứng nhu cầu vật liệu cho phát triển.

Khẳng định quan điểm của lãnh đạo tỉnh đối với cộng đồng doanh nghiệp, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh tỉnh "tháo hết tất cả điểm nghẽn" thuộc thẩm quyền, không để xảy ra tình trạng cán bộ gây phiền hà, sách nhiễu.

Kết thúc hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được giao nghiêm túc với tinh thần "có kiểm tra, có sản phẩm, có chuyển biến cụ thể" trên từng địa bàn, từng lĩnh vực và từng mỏ.

Đồng chí bày tỏ tin tưởng với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của doanh nghiệp và sự giám sát của Nhân dân, công tác quản lý, bảo vệ, khai thác và sử dụng khoáng sản trên địa bàn tỉnh sẽ có chuyển biến rõ rệt, góp phần phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.

Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải: Quản lý khoáng sản chặt nhưng không gây ách tắc