Bài viết của Jochen Stahnke, Bắc Kinh

Một cuộc gặp đầu tiên: Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung tại Ankara vào tháng 7. © Văn phòng Tổng thống Ukraine/Reuters

Triều Tiên đang hỗ trợ cuộc chiến của Nga chống Ukraine mạnh mẽ hơn bao giờ hết, nhưng Hàn Quốc vẫn tiếp tục từ chối cung cấp vũ khí cho Kyiv. Mối quan hệ của Seoul với phương Tây cũng như ngành công nghiệp quốc phòng đẳng cấp thế giới của nước này đều không làm thay đổi điều đó.

Seoul có lợi ích chiến lược trong việc duy trì các kênh quan hệ ổn định với Moscow vì ba lý do: quan hệ năng lượng đang ngày càng sâu sắc; Nga đang khiến Triều Tiên trở nên nguy hiểm hơn đối với Hàn Quốc bằng cách chuyển giao công nghệ vũ khí hiện đại; và Seoul không muốn từ bỏ Moscow như một đòn bẩy ngoại giao đối với Bình Nhưỡng.

Chẳng hạn, Hàn Quốc vẫn tiếp tục nhập khẩu năng lượng từ Nga, thậm chí còn nhiều hơn trước. Kể từ khi xảy ra chiến tranh với Iran, lượng naphtha – một sản phẩm dầu mỏ thô dùng làm nguyên liệu – mà Hàn Quốc nhập khẩu từ Nga đã tăng mạnh. Naphtha cần thiết cho ngành công nghiệp chip Hàn Quốc, đặc biệt trong quá trình sản xuất chất bán dẫn.

Trước chiến tranh Iran, Hàn Quốc nhập khoảng 80% lượng chất này từ Trung Đông, trong khi Nga trước đó gần như không đóng vai trò nào. Tình hình đã thay đổi sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa.

Việc nguồn cung khí đốt từ Vịnh Ba Tư bị gián đoạn cũng khiến Hàn Quốc hiện phải nhập khẩu lượng than từ Nga để sản xuất điện cao gấp đôi so với năm 2025.

Nga hiện là nhà cung cấp than lớn thứ hai cho Hàn Quốc, chỉ sau Indonesia. Do các lệnh trừng phạt, Nga xuất khẩu than với mức giá chiết khấu và hiện chiếm hơn 20% tổng lượng than nhập khẩu của Hàn Quốc.

Đối với uranium làm giàu, Hàn Quốc thậm chí nhập từ Nga khoảng 1/3 tổng lượng uranium cần thiết để vận hành 26 nhà máy điện hạt nhân của nước này.

Ngoài ra, nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ đảo Sakhalin ở miền Đông nước Nga vẫn tiếp tục được chuyển tới Hàn Quốc.

EU miễn trừ cho Hàn Quốc khỏi các lệnh trừng phạt Nga

Đổi lại, vào tháng 7, Liên minh châu Âu (EU) đã dành cho Hàn Quốc một ngoại lệ trong các lệnh trừng phạt đối với Nga.

Tổng thống Lee Jae-myung sau đó đánh giá đây là một đóng góp quan trọng của EU đối với nền kinh tế và nguồn cung năng lượng của Hàn Quốc.

Tại Mỹ, Seoul cũng nhận được một ngoại lệ đối với các biện pháp trừng phạt thứ cấp hiện hành liên quan đến việc xử lý thanh toán.

Chỉ riêng mối quan hệ năng lượng đã khiến một bộ phận nền kinh tế Hàn Quốc, trong đó có cả một số giới chức chính phủ, muốn cải thiện quan hệ với Moscow càng sớm càng tốt.

Những người khác lại muốn giảm sự phụ thuộc vào Nga.

Và không ai muốn gây nguy hiểm cho quan hệ tốt đẹp với châu Âu hoặc khiến Washington xa cách.

Đồng thời, Hàn Quốc cũng muốn tiếp tục cải thiện quan hệ với Ukraine.

Lần đầu tiên sau 11 năm, một Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine đã tới thăm Seoul vào mùa hè vừa qua.

Không lâu sau đó, Tổng thống Lee đích thân tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, nơi ông gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo.

Lee cam kết viện trợ thêm 100 triệu USD cho Ukraine, nhưng đồng thời nói rõ rằng việc cung cấp vũ khí trực tiếp cho Ukraine là điều không được đặt lên bàn đàm phán.

Điều này cũng không thay đổi sau khi Zelensky công khai cảnh báo rằng Triều Tiên sẽ gửi thêm 50.000 binh sĩ tới hỗ trợ quân đội Nga.

Seoul muốn thuyết phục Nga quay lại “đối thoại” với Triều Tiên

Seoul cũng lên án cuộc chiến tranh xâm lược của Nga, và Tổng thống Lee đã cùng ký một tuyên bố lên án cuộc chiến tại hội nghị thượng đỉnh NATO.

Ngoại trừ lĩnh vực năng lượng, Hàn Quốc nhìn chung cũng ủng hộ các biện pháp trừng phạt của phương Tây đối với Nga.

Nhưng việc trực tiếp cung cấp vũ khí cho Kyiv vẫn hoàn toàn không được xem xét.

Việc Hàn Quốc không gặp nhiều trở ngại trong xuất khẩu vũ khí tới các khu vực xung đột khác được thể hiện qua việc nước này đang ngày càng gia tăng xuất khẩu vũ khí sang các quốc gia vùng Vịnh Ả Rập.

Ngoài năng lượng, một yếu tố khác, ít nhất cũng quan trọng không kém, khiến Hàn Quốc không muốn phá hủy quan hệ với Nga chính là vị trí địa chính trị của Triều Tiên.

Kể từ khi Tổng thống Vladimir Putin thiết lập liên minh quân sự với nhà lãnh đạo Kim Jong-un, Triều Tiên đã gửi vũ khí, đạn dược và binh sĩ tới hỗ trợ Nga.

Triều Tiên, quốc gia đã không trực tiếp tham gia một cuộc chiến tranh trong nhiều thập kỷ, nhờ đó đang tích lũy được kinh nghiệm chiến đấu thực tế.

Ngoài tiền bạc và nguyên vật liệu, chế độ Bình Nhưỡng còn nhận được công nghệ quốc phòng từ Nga, có khả năng bao gồm tên lửa, vệ tinh và tàu ngầm.

Điều này khiến Triều Tiên trở nên nguy hiểm hơn về mặt quân sự, trong đó có cả mối đe dọa đối với chính Hàn Quốc.

Các quan chức Nga cũng để Seoul hiểu rõ một điều: nếu Hàn Quốc viện trợ quân sự cho Ukraine, Nga sẽ tăng cường hỗ trợ Triều Tiên nhiều hơn.

Moscow, quốc gia mà Hàn Quốc từng gọi là “một trong những nước ít không thân thiện nhất trong số các quốc gia không thân thiện”, đang tận dụng lợi thế này.

Đầu năm nay, Tổng thống Putin, trong bối cảnh chính nền kinh tế Nga cũng gặp khó khăn, đã bày tỏ mong muốn cải thiện quan hệ với Hàn Quốc, nhắc lại rằng trước đây hai nước từng “tiếp cận một cách thực dụng” và đã đạt được “những kết quả thực sự tốt trong thương mại và kinh tế”.

Cuối tháng 6, tờ báo Dong-A Ilbo tiết lộ rằng cố vấn an ninh quốc gia Hàn Quốc Wi Sung-lac đã gặp một quan chức cấp cao của Nga tại Kazakhstan.

Hai bên đã thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh Ukraine và bình thường hóa quan hệ.

Wi cho rằng Nga có thể đóng một “vai trò mang tính xây dựng” trong việc đưa Triều Tiên trở lại “đối thoại”.

Tổng thống Lee đang theo đuổi chính sách xích lại gần nhau, nhưng Triều Tiên hiện không cho thấy bất kỳ thiện chí nào đối với điều đó.

Thay vào đó, điều mà Wi từng công khai phát biểu vẫn đang được áp dụng:

“Trong một môi trường địa chính trị khó khăn như của Hàn Quốc, không nên xây dựng quan hệ thù địch với các quốc gia láng giềng.”

Liên minh với Mỹ và hợp tác với các nền dân chủ có cùng quan điểm vẫn là nền tảng của chính phủ trung tả, tự do của Seoul.

Tuy nhiên, Hàn Quốc cũng phải cân bằng các mối quan hệ với những cường quốc xung quanh bán đảo Triều Tiên mà không biến họ thành kẻ thù.

Điều mà Seoul kỳ vọng sẽ giúp mở rộng không gian chiến lược cho mình, tuy nhiên, ngày càng vấp phải nhiều mâu thuẫn.

Geopolitik Südkoreas: Warum Seoul der Ukraine keine Waffen liefert