“Chiếc chuông phô mai” phủ trên Moscow

Người dân thủ đô Nga đang sống trên một “hòn đảo sung túc” nếu so với phần còn lại của đất nước. Nhưng những chiếc UAV của đối phương đang xuất hiện ngày càng thường xuyên, trong khi các vấn đề kinh tế cũng ngày một đến gần.

Moscow enjoys the Indian summer with almost infantile delight: Here, costumed people take part in a festival on stand-up paddle boards.© Pavel Bednyakov, AP/dpa

Giờ đây, ngay cả Moscow cũng bắt đầu tỏ ra căng thẳng.

“Trên Yandex có xăng!” – một người đàn ông đỏ bừng mặt, mặc chiếc áo phông trắng gần như hoàn hảo, trách móc cô nhân viên thu ngân và nhất quyết chỉ vào công cụ tìm kiếm trên Internet.

“Nhưng ở đâu? Và cô muốn làm một công ty dầu khí nghiêm túc sao?”

Nữ nhân viên thu ngân không hề nao núng.

“Nếu ông muốn có thông tin chính xác, hãy cài ứng dụng của công ty chúng tôi”, cô đáp.

Tại trạm xăng Lukoil trên đại lộ Lenin, chỉ có dầu diesel được bán. Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại 7 trong số 9 trạm xăng ở Moscow được kiểm tra ngẫu nhiên.

Trước một trạm Lukoil khác – cũng đang đóng cửa – trên phố Pokryshkin, cách đó khoảng 2 km, có người đỗ một chiếc xe caravan cũ.

Trong khi đó, các doanh nghiệp nhỏ trên Internet bắt đầu chào bán xăng với hình thức giao tận nơi. Khách hàng phải trả tương đương 50 euro để vận chuyển 10 lít, thêm 10 euro cho 10 lít tiếp theo, chưa kể giá xăng Super tại trạm, tương đương khoảng 70 cent/lít.

Mức giá này gần như mang tính cho vay nặng lãi, nhưng tình trạng thiếu nhiên liệu đã tạo điều kiện cho kiểu kinh doanh đó.

Sau khi UAV Ukraine tấn công 5 nhà máy lọc dầu của Nga chỉ trong tuần cuối tháng 8, tình hình được dự báo còn có thể xấu đi.

Thế nhưng, tại Moscow, khách hàng và nhân viên thu ngân dường như vẫn chỉ tranh cãi với nhau về việc ứng dụng nào cung cấp thông tin chính xác hơn.

Nếu tâm lý phản đối xuất hiện tại Moscow, nếu người dân xuống đường, chế độ sẽ lập tức bị đe dọa.

Người dân Moscow đã quen với cuộc sống trên một “hòn đảo” tương đối sung túc và an toàn. Điều này đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

Ngay cả trong thời Liên Xô, thủ đô cũng luôn được cung cấp hàng hóa tốt hơn nhiều so với những vùng khác của nước Nga.

Vào cuối tuần, các chuyến tàu ngoại ô từng chật kín người từ Ryazan, Kaluga, Yaroslavl hay Tula đổ về Moscow. Các bà nội trợ đi mua những loại xúc xích chỉ có thể tìm thấy trong các cửa hàng ở thủ đô.

Nền kinh tế kế hoạch hóa của nhà nước luôn ưu tiên cung cấp hàng hóa cho Moscow.

Bởi nếu tâm lý phản đối xuất hiện tại đây, nếu người dân xuống đường, chính chế độ sẽ trực tiếp bị đe dọa.

Điều này cũng được xem là một sự thật hiển nhiên ở Moscow dưới thời Putin.

Moscow tiếp tục có mức sống cao hơn phần còn lại của đất nước. Các số liệu thống kê chính thức cũng cho thấy điều đó.

Theo số liệu, mức lương trung bình của người Nga vào tháng 5/2026 tương đương khoảng 1.100 euro/tháng. Trong khi đó, tại Moscow – đô thị với 13 triệu dân – mức lương trung bình lên tới khoảng 1.830 euro.

Điều đáng chú ý là người dân trên toàn nước Nga phải trả mức giá tương đương cho thực phẩm và các hàng hóa tiêu dùng khác, trong đó có nhiên liệu.

Các bệnh viện tại Moscow cũng được trang bị những máy chụp cắt lớp vi tính hiện đại nhất nước Nga. Trong tổng số gần 772.000 bác sĩ Nga, có khoảng 91.000 người làm việc tại Moscow.

Theo Thị trưởng Sergei Sobyanin, tuổi thọ trung bình tại Moscow là 79,5 tuổi, cao hơn 4,2 năm so với phần còn lại của nước Nga.

Sobyanin cũng cố gắng làm dịu tâm lý người dân trong thời kỳ “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Vladimir Putin.

Ông không công kích các nước láng giềng châu Âu và gọi họ là “phát xít mới” như Ngoại trưởng Sergei Lavrov thường làm. Thay vào đó, Sobyanin nói về những tuyến tàu điện ngầm mới được khai trương thay vì tập trung vào chính trị.

Chính quyền Moscow tổ chức các hoạt động mang tính giải trí suốt mùa hè: lễ hội thể thao, chiếu phim ngoài trời và các buổi hòa nhạc nhạc pop – tất cả đều miễn phí và mang đậm phong cách châu Âu.

Tại một sân khấu trên đại lộ Chistoprudny, đoàn nghệ thuật “Hand Made” đến từ St. Petersburg biểu diễn trong những đôi găng tay trắng, hóa thân thành những nghệ sĩ kịch câm mang phong cách khá Pháp, trên nền ca khúc kinh điển của Mỹ “What a Wonderful World”.

Khán giả mỉm cười. Có người thậm chí nhắm mắt lại, có lẽ đang tưởng tượng mình đang ngồi ở Edinburgh hoặc Verona.

Cho đến nay, chưa có người Moscow nào nằm trong số khoảng 1.000 dân thường Nga thiệt mạng, theo số liệu chính thức.

Cuộc đấu tranh sinh tồn chống lại “Liên minh châu Âu thù địch” mà truyền hình nhà nước tuyên truyền dường như vẫn diễn ra khá nhẹ nhàng ở đây.

Tại một xưởng sân khấu cách đó khoảng 100 mét, đạo diễn hướng dẫn 7 người lớn và 6 trẻ em liếm tay của chính mình như những chú mèo.

“Thè lưỡi ra, rộng hơn nữa, đúng rồi, tuyệt vời! Đó mới là một chú mèo thực thụ.”

Moscow đang tận hưởng mùa hè Ấn Độ với một niềm vui gần như trẻ con, như thể chiến tranh không tồn tại.

Hoặc như thể chiến tranh không thể xuyên qua “chiếc chuông phô mai” khổng lồ đang bao phủ thành phố.

Trên thực tế, người dân Moscow được bảo vệ bởi 4 lớp phòng không, một số lượng chưa được công bố các máy bay đánh chặn, nhiều hệ thống tên lửa với các cỡ nòng khác nhau, cùng các đơn vị súng máy cơ động.

Những tin nhắn cảnh báo hoặc tiếng còi báo động vào ban đêm vốn thường xuyên xuất hiện ở các khu vực khác của Nga gần như không phải điều người dân thủ đô phải đối mặt.

Tại sao phải như vậy?

Cho đến nay, chưa có người Moscow nào nằm trong số khoảng 1.000 dân thường Nga thiệt mạng do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và pháo binh của Ukraine, theo số liệu chính thức.

Tuy nhiên, không thể xác định chắc chắn liệu các báo cáo của Nga về việc hơn 600 UAV đối phương bị bắn hạ khi đang tiếp cận Moscow có thực sự chính xác hay không.

Cho đến nay, các đàn UAV này chủ yếu tấn công khu vực ngoại vi Moscow – nơi các nhà máy lọc dầu và kho hàng bốc cháy. Thậm chí, những ngôi nhà nghỉ cuối tuần đầu tiên cũng đã bị ảnh hưởng và đã có người thiệt mạng.

Một nhân viên văn phòng từ Orekhovo-Suyevo, cách Moscow khoảng 70 km về phía đông, phàn nàn về việc những trận không chiến trên bầu trời đã trở thành chuyện quá quen thuộc:

“Chúng tôi nhìn thấy chúng bay qua, và cảm giác đó chẳng dễ chịu chút nào.”

Nhiều người Moscow có thể coi “chiếc chuông kính” đang bao phủ thành phố như một “Vòm Sắt”.

Nhưng tâm trạng của họ cũng đang dần đi xuống.

Còn ai tin Putin và những con số chính thức?

Những cựu binh trở về từ chiến trường với ánh mắt bất khuất hoặc mệt mỏi, mất chân hoặc mất tay, vẫn chỉ là hình ảnh xuất hiện tương đối hiếm hoi. Người ta có thể dễ dàng tránh nhìn họ.

Ngược lại, hình ảnh những thanh niên Moscow lại xuất hiện hàng ngày: mỗi buổi tối, họ đứng gần như bán khỏa thân trước những bức tường gương trong phòng thay đồ của các câu lạc bộ thể hình, ngắm nhìn thân hình trắng trẻo của mình.

Thay vì chủ nghĩa anh hùng, chủ nghĩa hưởng thụ vẫn được nuôi dưỡng.

Tuy nhiên, theo nhóm xã hội học Russian Field, 62% cư dân thủ đô sử dụng các kết nối Internet được mã hóa, trong đó có phần lớn những thanh niên cơ bắp thường xuyên lui tới các phòng tập.

Có lẽ họ cũng đọc những thông tin từ các trang tin đối lập hoạt động ngoài nước Nga, theo đó chính quyền đang chuẩn bị cho một đợt huy động quân mới từ 300.000 đến 500.000 người vào mùa thu.

Họ cũng nghe những tuyên bố lặp đi lặp lại của Putin rằng đó chỉ là các cuộc tấn công tung tin giả từ kẻ thù.

Nhưng ngay trong đợt động viên một phần rất đột ngột vào mùa thu năm 2022, đã có 22.000 người Moscow được đưa ra chiến trường...

Vậy còn ai thực sự tin Putin và những con số chính thức?

Theo Quỹ Dư luận xã hội FOM của nhà nước Nga, tỷ lệ ủng hộ Putin đã giảm xuống 66% vào tháng 7, sau đó FOM giữ con số này ở mức 70%.

Từ năm 2022, Tổng thống Nga liên tục khẳng định “chiến dịch quân sự đặc biệt” đang diễn ra đúng kế hoạch.

Nhưng còn xăng thì sao?

Nền kinh tế cũng đang phát ra những tiếng kêu răng rắc. Các ngân hàng lớn báo cáo thiệt hại hàng tỷ USD do các khoản vay không được thanh toán. Giờ đây Putin còn phải bác bỏ những tin đồn về khả năng chính quyền phong tỏa tiền gửi tiết kiệm của người dân.

“Tin giả”, ông nói, “mà còn là loại tin giả khá ngu ngốc”.

Tuy nhiên, vào những tối thứ Bảy, khi đã uống vài ly và ở bên những người bạn hoặc người thân mà họ tin tưởng, ngay cả những người công khai ủng hộ chiến tranh cũng bắt đầu lên tiếng phàn nàn.

Một bác sĩ kể rằng một người quen cũ vừa đến thăm căn nhà nghỉ ở ngoại ô của ông.

Người này hiện làm tài xế cho một “ông lớn” trong một tập đoàn nhà nước.

“Suốt nhiều năm, anh ta luôn khẳng định rằng chỉ còn hai tuần nữa là mặt trận Ukraine sẽ sụp đổ. Nhưng giờ đây anh ta lại tức giận, hỏi bao giờ cuộc chiến mới kết thúc. Cả sếp của anh ta và các đồng nghiệp cũng đã quá mệt mỏi.

Họ bắt đầu nói về cách làm thế nào để loại bỏ nguyên nhân của tất cả những chuyện này.

Nhưng chẳng ai có kế hoạch cụ thể.”

Đó mới chỉ là những lời đồn.

Nhưng đây là những lời đồn liên quan đến Vladimir Putin.

Và chúng không tạo cảm giác rằng nếu một cuộc đấu đá quyền lực bất ngờ nổ ra trong Điện Kremlin, người dân Moscow sẽ xuống đường để bảo vệ nhà lãnh đạo của họ.

Chiếc “chuông phô mai” bao phủ Moscow có thể vẫn chưa vỡ, nhưng những vết nứt đang ngày càng xuất hiện nhiều hơn.

Käseglocke über Moskau