Volodymyr Zelenskyy đã trình bày một đề xuất mới để chấm dứt chiến tranh, mà phía Ukraine đang cùng với các đại diện của Mỹ và châu Âu xây dựng. 

Theo tờ The Times, kế hoạch này bao gồm một lệnh ngừng bắn, việc rút quân đồng thời của quân đội Ukraine và Nga khỏi tiền tuyến, và việc thiết lập một vùng đệm dưới sự kiểm soát của bên thứ ba trên lãnh thổ được giải phóng khỏi quân đội.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã trình bày một khuôn khổ mới cho các đối tác của mình, có thể trở thành cơ sở cho các cuộc đàm phán tiếp theo nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh Nga-Ukraine. Kế hoạch đề xuất này đã được tờ The Times của Anh đưa tin, và Focus đã trích dẫn lại.

Sáng kiến ​​này không chỉ đơn thuần kêu gọi ngừng bắn, mà còn là một loạt các thỏa thuận nhằm xác định hướng hành động tiếp theo của các bên. Một trong những yếu tố trọng tâm của đề xuất là việc rút quân đồng thời của quân đội Ukraine và Nga khỏi chiến tuyến hiện tại.

Như vậy, phương án mà Kyiv đề xuất bao gồm việc tạo ra khoảng trống giữa vị trí của hai quân đội. Lãnh thổ mà quân đội sẽ rút lui có thể trở thành vùng đệm, và quyền kiểm soát vùng này dự kiến ​​sẽ được chuyển giao cho bên thứ ba. Đồng thời, cơ chế cụ thể cho việc quản lý này vẫn chưa được xác định.

Thành phần đầu tiên của đề xuất này là lệnh ngừng bắn. Đó là việc chấm dứt các hành động thù địch làm cơ sở cho các bước tiếp theo. Tuy nhiên, theo những người soạn thảo đề xuất, chính chế độ im lặng này cần phải gắn liền với các biện pháp thực tiễn để giải tán lực lượng.

Yếu tố quan trọng thứ hai là việc tạo ra một khu kinh tế tự do. Để làm được điều này, quân đội Ukraine và Nga phải đồng thời rút lui đến một khoảng cách nhất định so với tiền tuyến. Khu vực này có thể được hưởng quy chế đặc biệt và trở thành vùng đệm.

Tuy nhiên, câu hỏi ai sẽ thực sự kiểm soát khu vực đó và quyền hạn của bên thứ ba sẽ như thế nào vẫn còn bỏ ngỏ. Hiện tại, chưa có các thông số cuối cùng nào cho cơ chế được đề xuất.

Phần thứ ba của đề xuất liên quan đến các hành động tiếp theo của Liên minh châu Âu và NATO, cũng như các bước mà Ukraine sẵn sàng thực hiện trong khuôn khổ các thỏa thuận tiềm năng. Chính phần này sẽ định hình bối cảnh quốc tế rộng lớn hơn cho một giải pháp hòa bình khả thi.

Điều quan trọng là ông Zelensky đã nhấn mạnh tính chất quốc tế của đề xuất đã được chuẩn bị. Theo ông, đây không phải là một kế hoạch chỉ dành riêng cho Ukraine. Tài liệu và các phương án tiếp cận tương ứng đã được xây dựng chung với các đại diện của Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu.

Do đó, Kyiv đang cố gắng hình thành một cấu trúc đàm phán có thể giành được sự ủng hộ của các đối tác phương Tây chủ chốt và đồng thời tạo điều kiện cho việc ngừng bắn. Đồng thời, quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc không chỉ vào Ukraine và các đồng minh của nước này, mà còn vào thiện chí của Nga trong việc chấp nhận thể thức được đề xuất.

Theo tờ The Times, một đại diện của Vatican có thể sẽ chuyển chi tiết đề xuất này cho Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngay trong ngày 25 tháng 8. Đây có thể là một trong những bước đi ngoại giao tiếp theo sau khi sáng kiến ​​của Ukraine được trình bày.

Một đặc điểm của phương pháp tiếp cận mới là vấn đề lãnh thổ được đề xuất không gắn liền với việc xác định ngay lập tức tình trạng cuối cùng của chúng, mà với việc rút quân thực tế và thiết lập một vùng kiểm soát. Điều này cho phép giải quyết các vấn đề lãnh thổ phức tạp nhất vượt ra ngoài giai đoạn đầu của các thỏa thuận ngừng bắn.

Đồng thời, cơ chế kiểm soát vùng đệm vẫn là một trong những điểm không chắc chắn nhất. Nếu không có sự đảm bảo rõ ràng và kiểm soát chặt chẽ, thỏa thuận rút quân có thể khó thực hiện.

Đề xuất của Zelensky được đưa ra trong bối cảnh Moscow leo thang thêm một lần nữa về những lời lẽ gay gắt liên quan đến khả năng đàm phán hòa bình. Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố rằng các đề xuất của Kyiv được cho là "kỳ lạ" và không thể chấp nhận được đối với Nga, mà không tiết lộ đó là những sáng kiến ​​nào.

Đồng thời, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cáo buộc Ukraine thiếu triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình. Trong bối cảnh đó, việc trình bày kế hoạch mới của Ukraine cho thấy mong muốn của Kyiv tiếp tục tìm kiếm một khuôn khổ ngoại giao cho phép chấm dứt các hành động thù địch trên các điều khoản có thể chấp nhận được đối với Ukraine.

Một vùng đệm tiềm năng có thể trở thành yếu tố then chốt trong cấu trúc ngừng bắn tương lai. Nhiệm vụ của nó là phân tách về mặt vật lý quân đội Ukraine và Nga sau khi rút quân. Tuy nhiên, nếu không đạt được thỏa thuận về quy chế của lãnh thổ này, cơ chế kiểm soát và trách nhiệm duy trì im lặng, thỏa thuận sẽ vẫn chưa hoàn chỉnh.

Vấn đề tham gia quốc tế cũng quan trọng không kém. Nếu việc quản lý vùng đệm thực sự được chuyển giao cho bên thứ ba, cần phải xác định ai sẽ thực hiện chức năng này, quyền hạn của cơ chế liên quan là gì và cơ chế đó sẽ phản ứng như thế nào đối với các vi phạm thỏa thuận có thể xảy ra.

Một nhóm đề xuất riêng biệt liên quan đến vai trò tương lai của EU và NATO. Ukraine sẵn sàng thảo luận về các bước tiếp theo của mình trong khuôn khổ một gói thỏa thuận rộng hơn, trong khi các đối tác châu Âu và Mỹ đã tham gia vào việc chuẩn bị các đề xuất liên quan.

Trên thực tế, Kyiv đề xuất chuyển từ những lời kêu gọi trừu tượng chấm dứt chiến tranh sang một chuỗi hành động cụ thể hơn: trước tiên là lệnh ngừng bắn, sau đó là việc rút quân đồng loạt, hình thành vùng đệm và tiếp tục phối hợp các đảm bảo quốc tế cũng như các bước đi chính trị.

Mức độ thành công của thể thức này trong đàm phán sẽ phụ thuộc chủ yếu vào phản ứng của Moscow. Việc chuyển giao chi tiết cho phía Nga thông qua các kênh ngoại giao sẽ cho thấy liệu họ đã sẵn sàng thảo luận về cơ chế được đề xuất hay chưa.

Đối với Ukraine, vấn đề then chốt vẫn là an ninh. Việc ngừng bắn tự nó không đảm bảo hòa bình lâu dài, vì vậy bất kỳ thỏa thuận nào cũng cần có các cơ chế giám sát và đảm bảo việc thực thi.

Đề xuất mới của Zelensky có thể là một nỗ lực khác nhằm chuyển các cuộc đàm phán về chấm dứt chiến tranh thành hành động thực tiễn. Ukraine đang đề xuất một mô hình cụ thể cho việc ngừng bắn với việc rút quân và thiết lập vùng đệm, trong khi các chi tiết thực hiện vẫn chưa được thống nhất với các đối tác quốc tế và Nga.