Công ty CP Tập đoàn công nghiệp VN1 (trụ sở tại phường Nam Hồng Lĩnh) được UBND tỉnh Hà Tĩnh cấp giấy phép khai thác khoáng sản số 1280/GP-UBND ngày 14/04/2015 để khai thác mỏ đá xây dựng tại phường Đậu Liêu, thị xã Hồng Lĩnh và xã Vượng Lộc, huyện Can Lộc (nay là phường Nam Hồng Lĩnh và xã Can Lộc), với diện tích 3,68ha, thời gian khai thác là 10 năm.

Trạm trộn bê tông và các công trình nhà ở xây dựng trái phép nhưng đang được các cấp chính quyền địa phương "tháo gỡ" bằng cách phạt, cho tồn tại.

Quá trình hoạt động, doanh nghiệp này đã có các sai phạm liên quan đến khai thác khoáng sản gồm: khai thác khoáng sản vượt ra ngoài ranh giới khu vực được cấp phép, khai thác vượt quá phạm vi ranh giới theo độ sâu và không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế, phí theo quy định. Các hành vi này đã bị Thanh tra Sở NN&MT xử phạt vi phạm hành chính và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp tổng số tiền hơn 200 triệu đồng.

Với những vi phạm, tồn tại nói trên, ngày 26/8/2023, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định thu hồi, chấm dứt hiệu lực giấy phép khai thác khoáng sản số 1280/GP-UBND đã cấp cho Công ty CP Tập đoàn công nghiệp VN1. Đồng thời, ban hành Quyết định phê duyệt Đề án đóng cửa mỏ đá xây dựng nói trên. Ngày 5/11/2024, địa phương này đã ban hành Quyết định đóng cửa mỏ đá để quản lý, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác và giao đất thu hồi cho địa phương quản lý.

Trạm trộn bê tông hoạt động không phép, gây ô nhiễm môi trường nhưng đến cuối tháng 6/2026 mới bị xử phạt hành chính nhưng không yêu cầu dừng hoạt động hay tháo dỡ.

Quá trình hoạt động, trạm trộn bê tông này còn sử dụng diện tích đất phía đối diện đường để làm bãi tập kết vật liệu.

Bãi tập kết nguyên vật liệu với khối lượng lớn để phục vụ quá trình hoạt động.

Do chưa có phép, chưa có Giấy phép môi trường nên dự án tự ý khơi thông dòng chảy để xả thải trực tiếp ra môi trường.

Thay vì thực thi pháp luật theo quy định, Công ty CP Tập đoàn công nghiệp VN1 lại tự ý chiếm đất, tiếp tục xây dựng các công trình không phép. Theo báo cáo của UBND phường Nam Hồng Lĩnh, từ tháng 5 đến tháng 7/2025, qua kiểm tra thực địa tại khu đất đã có quyết định thu hồi nói trên thì phát hiện hiện trạng doanh nghiệp đã tự ý xây dựng trái phép 2 nhà chòi thép, 4 nhà gỗ cấp 4 trong đó có 3 nhà xây tường gạch 3 phía, 1 hồ cảnh quan 1,5 ha và trồng cây trong khuôn viên.

Tại khu vực đất đã thu hồi để đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường, nhiều ngôi nhà, tuyến đường được xây dựng theo mô hình khu du lịch sinh thái đã ngang nhiên mọc lên.

Cũng trong thời gian này, UBND phường Nam Hồng Lĩnh nhận được văn bản 1178 ngày 21/5/2025 từ Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh và Công văn 4770 ngày 4/7/2025 của UBND tỉnh Hà Tĩnh đề nghị tham mưu định hướng tiêu chí khai thác quỹ đất ngắn hạn, xem xét đề xuất thuê đất phục vụ du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng tại vị trí đất này của nhà đầu tư khác là Công ty CP Đầu tư xuất nhập khẩu GNC Hà Tĩnh, trụ sở tại phường Thành Sen nên không ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.

Chưa dừng lại ở đó, đối với phần đất chưa bị thu hồi đã được cho thuê trước đó, Công ty CP Tập đoàn công nghiệp VN1 tiếp tục ngang nhiên tiến hành xây dựng trạm trộn bê tông và hoạt động trái phép trong suốt thời gian dài. Các hạng mục được xây dựng gồm 3 si lô và 1 cối trộn có công suất nghiền 90 m3/giờ.

Một công trình có dấu hiệu xây mới trên đỉnh núi (bên trái) và công trình nhà ở đang trong giai đoạn hoàn thiện (bên phải) trong khu vực đất đã thu hồi để giao địa phương quản lý.

Theo bà Lê Thị Thanh Hải, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng phường Nam Hồng Lĩnh, trạm trộn bê tông cũng như các hạng mục xây dựng trái phép tại khu vực mỏ đá đã đóng cửa đều được doanh nghiệp thực hiện trước ngày 1/7/2025, khi phường mới được thành lập (bà Lê Thị Thanh Hải trước đây là Chủ tịch UBND phường Đậu Liêu, nơi vị trí mỏ đá đóng chân – PV).

Sau khi phường mới đi vào hoạt động thì đơn vị lắp đặt đã tiến hành vận hành thử. UBND phường Nam Hồng Lĩnh đã tiến hành kiểm tra, yêu cầu dừng việc lắp đặt và vận hành thử để thực hiện thủ tục hành chính. Tuy nhiên, trong thời gian thực hiện các thủ tục hành chính, Công ty CP Tập đoàn công nghiệp VN1 không chấp hành việc tạm dừng các hoạt động liên quan đến trạm trộn.

Ngày 29/6/2026, công trình này đã bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng địa phương đã cho phép hoàn thiện hồ sơ sau 3 tháng để tồn tại.

Ngày 29/6/2026, Chủ tịch UBND phường Nam Hồng Lĩnh ban hành Quyết định số 877/QĐ-VPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty VN1 về hành vi tổ chức thi công xây dựng trạm trộn bê tông công suất 90m³/giờ tại Cơ sở chế biến đá và sản xuất vật liệu xây dựng, khi chưa có giấy phép xây dựng với số tiền 130 triệu đồng.

Phía bên ngoài khu vực đất đã thu hồi giao địa phương quản lý, tại vị trí được cho là cổng ra vào, doanh nghiệp đã tự ý xây dựng, đặt các biểu tượng của một khu du lịch sinh thái.

Phạt nhưng không yêu cầu tháo dỡ mà cho phép tồn tại, trong thời hạn 90 ngày, phường Nam Hồng Lĩnh yêu cầu Công ty phải hoàn thành hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng. Hết thời hạn trên mà không xuất trình được hồ sơ hợp pháp thì buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm.

Đối với các hạng mục, công trình xây dựng trái phép trên khu đất đã thu hồi thuộc ranh giới mỏ đá đóng cửa, phường Nam Hồng Lĩnh không ban hành các quyết định xử phạt mà chỉ yêu cầu Công ty giữ nguyên hiện trạng, không xây dựng thêm công trình và khẩn trương hoàn thành thủ tục bàn giao.

Đồng thời, thống nhất đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, tạo điều kiện cho công ty tiếp tục được thuê đất tháo gỡ vướng mắc cho dự án nhằm mục đích khai thác tối đa giá trị sử dụng đất, tăng thu ngân sách và giải quyết việc làm cho lao động địa phương.

Với những sai phạm có hệ thống, dư luận đang đặt câu hỏi liệu chính quyền địa phương và ngành chức năng Hà Tĩnh có nhẹ tay đối với hành vi sai phạm, tạo tiền lệ xấu trong môi trường thu hút đầu tư?

Tuy nhiên, thực tế tại hiện trường, những gì phóng viên ghi nhận được lại không như báo cáo của UBND phường Nam Hồng Lĩnh. Hiện trạng khu đất trạm trộn bê tông mọc lên trái phép đã và đang hoạt động rất rầm rộ, vật liệu cát, đá tập trung với khối lượng lớn không chỉ trong khuôn viên mà doanh nghiệp còn sử dụng bãi tập kết bên ngoài. Do chưa được cấp phép, chưa có giấy phép môi trường nên trạm trộn bê tông này cũng ngang nhiên mở đường xả thải chảy thẳng ra cánh đồng của người dân.

Đối với khu vực đất đã bị thu hồi để phục hồi môi trường sau khai thác mỏ, số lượng các ngôi nhà được xây dựng nhiều hơn so với báo cáo của chính quyền. Trong đó, một số ngôi nhà có dấu hiệu xây mới, đang trong quá trình hoàn thiện, thậm chí trên núi, ngoài khu vực đóng cửa mỏ cũng mọc lên một công trình xây dựng ngay giữa rừng núi, nhiều dấu hiệu cho thấy đã có tác động đến đất rừng trong việc san nền, bạt núi để mở đường, tạo mặt bằng xây dựng công trình.

Tác giả: Thiên Thảo - Nguyễn Nam

Nguồn tin: cand.vn