Giữa cái nắng hiếm hoi của những ngày đầu đông, chúng tôi ngược huyện miền núi Minh Hoá ghé thăm bà con dân bản hai xã Trọng Hóa và Dân Hóa. Cảnh tượng bắt mắt đầu tiên là hai bên đường, giữa màu xanh trùng điệp của núi rừng hùng vỹ là một màu vàng óng ả từ những rẫy lúa chín vàng. Năm nay, lúa rẫy được mùa nên bà con dân bản không thể giấu được niềm vui khi gặp lại chúng tôi.

 

 

Trong niềm vui được mùa cùng bà con, già làng bản B Lóoc Hồ Kăn vui vẻ: “Năm nay, nhờ mưa thuận, gió hòa nên lúa rẫy xanh tốt lắm! Nhà nào cũng có nhiều thóc. Dân bản mình không sợ cái đói nữa”. Ngôi nhà sàn của già làng Hồ Kăn đã chất hàng chục bao lúa nếp. Già Kăn phấn khởi: Trải qua 75 mùa rẫy, nhưng ít khi già thấy dân bản được mùa lớn như năm nay.

Rời nhà Hồ Kăn, băng qua một ngọn núi nhỏ chúng tôi bắt gặp anh Hồ Xuân Ba vai gùi một bao lúa nặng trĩu từ trên rẫy về nhà. Anh Ba cho hay: “Nhà mình trồng hai rẫy lúa, nếu thu hoạch xong cũng được chừng hai tấn thóc”.

Vào mùa lúa rẫy bà con dân bản thường bắt đầu trỉa (trồng) lúa từ tháng 7. Năm nay, nhà anh Ba trỉa khoảng 1 tạ giống. Qua 5 tháng chăm sóc, hai rẫy lúa của anh phát triển tốt nên cho năng suất cao. Hôm chúng tôi đến bản B Loóc, nhà anh mới đưa về nhà được khoảng 3 tạ lúa. Số còn lại trên nương cũng đã chín đều, nhưng anh chờ đến “ngày đẹp” mới nhờ bà con dân bản lên rẫy tuốt lúa mang về (người dân tộc ở đây không gặt lúa mà dùng tay tuốt lúa rồi cho vào gùi, bao mang về nhà).

 

 

Rời bản B Loóc, chúng tôi cắt đường rừng đi bộ chừng 30 phút qua hết con dốc Ka Chăm. Quang cảnh đầu tiên hút tầm mắt tôi là những rẫy lúa trĩu hạt chín vàng liền nhau cả một vùng trời rộng lớn.

Bà Hồ Thị Khăm mừng vui: “Vụ lúa này dân bản mình được mùa lắm các chú ơi. Nếu thu hoạch xong, nhà riêng mình cũng có trên hai tấn thóc đấy”. Trước đây, ngoài trồng lúa rẫy, bà con dân bản còn trồng thêm sắn và ngô. Nhưng những năm gặp thời tiết không thuận lợi, mùa màng không tốt nên nhiều hộ vẫn thiếu gạo ăn. Mấy năm nay, lãnh đạo các xã biên giới chỉ đạo cho bà con tập trung trỉa lúa để bảo đảm lương thực.

 

 

Lễ cúng cơm mới nhằm tỏ lòng biết ơn thần linh, trời đất đã phù hộ cho mùa màng bội thu

Ông Hồ Nhâm, ở bản B Loóc nói như khoe: “Nhờ trồng lúa rẫy mà nhà mình có gạo trắng để cưới vợ cho con trai đó”. Nhà Hồ Nhâm làm hai rẫy lúa, tuy mới thu hoạch được một rẫy nhưng đã được gần 1 tấn thóc. Cưới vợ cho con trai xong, cả gia đình ông lại tiếp tục đi thu hoạch lúa.

Thương Nguyễn