Ngư dân chủ động trước bão

Nghề biển vốn nhiều rủi ro, nhất là với những ngư dân đánh bắt xa bờ. Mỗi chuyến ra khơi luôn tiếm ẩn nguy cơ đối mặt với sóng lớn, gió mạnh và những cơn bão bất thường.

Trước đây, khi phương tiện liên lạc còn hạn chế, ngư dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, quan sát hướng gió, con nước để ứng phó với thời tiết nguy hiểm.

Ông Nguyễn Văn Sáu, ngư dân đánh bắt xa bờ ở xã Bình Châu, TP.HCM (huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) cho biết: Nhiều năm trước việc liên lạc ngoài khơi gặp nhiều khó khăn. Khi tàu ra khỏi vùng phủ sóng điện thoại, việc kết nối với đất liền gần như không thực hiện được, ngư dân phải dựa nhiều vào kinh nghiệm để tránh bão.

Hiện nay, cùng với các thiết bị như máy bộ đàm, hệ thống tần số vô tuyến điện, Đài Thông tin Duyên hải, nhiều tàu cá có điều kiện còn đầu tư thêm thiết bị liên lạc vệ tinh như bộ đàm vệ tinh, giúp duy trì kết nối ngay cả khi hoạt động ở vùng biển xa.

Theo ông Sáu, chi phí sử dụng các thiết bị này khá cao, có loại thuê bao lên đến vài triệu đồng mỗi tháng, nhưng những tàu thường xuyên đánh bắt xa bờ, đặc biệt ở vùng biển xa như Trường Sa, vẫn sẵn sàng đầu tư vì giúp chủ tàu và thuyền viên yên tâm hơn khi có sự cố.

Bên cạnh công nghệ, việc tiếp nhận cảnh báo sớm và chấp hành hướng dẫn của cơ quan chức năng cũng được ngư dân chú trọng hơn. Khi có thông tin bão, áp thấp nhiệt đới, bà con chủ động thay đổi hành trình, tìm nơi tránh trú an toàn thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm như trước.

"Ở ngoài biển giờ có thông tin từ đài phát thanh hoặc chỗ nào còn sóng điện thoại thì bà con vẫn nhận được thông báo. Anh em trên biển cũng truyền tin cho nhau qua bộ đàm, rồi lực lượng biên phòng, địa phương, ngành thủy sản đều có cách liên lạc với tàu. So với nhiều năm trước thì giờ phương tiện liên lạc hiện đại hơn nhiều, ngư dân cũng chủ động hơn khi gặp bão", ông Sáu chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Hoài Linh, cán bộ thủy sản xã Bình Châu, hiện nay công tác quản lý, giám sát tàu cá và thông tin cảnh báo thiên tai đã tiến bộ nhiều nhờ ứng dụng công nghệ.

Xã Bình Châu triển khai nhiều giải pháp như hệ thống cảnh báo ngoài khơi, truyền tin qua loa đài, bộ đàm, Đài Thông tin Duyên hải và các nhóm Zalo kết nối ngư dân đánh bắt xa bờ. Nhờ đó, khi có bão, áp thấp nhiệt đới, thông tin được cập nhật nhanh chóng đến từng tàu cá để bà con chủ động ứng phó.

Hằng năm, địa phương xây dựng kế hoạch phòng chống thiên tai, phân công cụ thể nhiệm vụ cho từng lực lượng, chuẩn bị phương tiện, vật tư và phương án hỗ trợ ngư dân. Cùng với hệ thống giám sát hành trình, các kênh liên lạc mới giúp cơ quan chức năng theo dõi hoạt động tàu cá, kịp thời hỗ trợ khi có tình huống phát sinh, góp phần giảm rủi ro cho ngư dân trên biển.

"Đa số bà con ở Bình Châu đi đánh bắt ở khu vực phía Côn Đảo, Phú Quốc. Khi mà có thông báo bão thì ở dưới đó gần bờ, bà con sẽ chủ động chạy vào tránh trú. Thông tin bây giờ thường báo trước khoảng 48 tiếng, nên ngư dân có đủ thời gian di chuyển. Còn các khu neo đậu thì cũng được tạo điều kiện để tàu vào tránh bão an toàn", ông Linh nói.

Đường dây nóng giữa biển xa

Tại xã Cần Giờ (trước đây là huyện Cần Giờ, TP.HCM), trước cao điểm mưa bão ở khu vực phía Nam, lực lượng chức năng đang tăng cường nhiều giải pháp nhằm đảm bảo an toàn cho ngư dân. Mỗi ngày, các tổ công tác tổ chức ca nô tuần tra, tiếp cận trực tiếp các phương tiện trên biển để nhắc nhở, tuyên truyền và hướng dẫn bà con chủ động phòng tránh thiên tai.

Thiếu tá Trịnh Hữu Hùng, Phó Đồn trưởng phụ trách Đồn Biên phòng Cần Thạnh, cho biết đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương, ngành thủy sản duy trì các nhóm trao đổi thông tin, cập nhật tình hình thời tiết và triển khai phương án phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.

Trước mỗi chuyến ra khơi, tàu cá đều phải qua trạm kiểm soát biên phòng để kiểm tra trang thiết bị an toàn, phương tiện cứu sinh, đồng thời yêu cầu chủ tàu mở các thiết bị liên lạc để duy trì kết nối trong suốt hành trình.

Cùng với tuyên truyền trực tiếp, việc ứng dụng công nghệ như nhóm liên lạc trên nền tảng số, bộ đàm, điện thoại giúp thông tin cảnh báo được truyền đi nhanh hơn, chính xác hơn. Khi nhận thông tin từ cơ quan khí tượng, lực lượng chức năng sẽ phân tích, cập nhật diễn biến và thông báo sớm đến ngư dân.

"Khi tàu cá xuất bến, chúng tôi đều kiểm tra các phương tiện cứu sinh, trang thiết bị đảm bảo an toàn và nhắc nhở bà con chủ động phòng tránh. Trong quá trình đánh bắt ngoài biển, nếu thời tiết diễn biến phức tạp, đơn vị sẽ liên lạc qua bộ đàm, điện thoại để cảnh báo. Trường hợp thời tiết xấu thì kịp thời vận động bà con quay vào bờ, tìm nơi tránh trú an toàn", Thiếu tá Trịnh Hữu Hùng cho biết.

Theo Thiếu tá Trịnh Hữu Hùng, ngư dân Cần Giờ chủ yếu đánh bắt gần bờ nên khi có bão, áp thấp nhiệt đới, việc kêu gọi tàu vào bờ hoặc tìm nơi neo đậu an toàn được triển khai nhanh chóng, góp phần giảm thiểu rủi ro cho người và phương tiện.